Máy Bay Điện Lớn Nhất Thế Giới Bay Thử Thành Công Chỉ Tốn 5 USD

Bước Đột Phá Trong Ngành Hàng Không Và Chi Phí Năng Lượng

Giá nhiên liệu hàng không đã gia tăng đáng kể, chạm ngưỡng 3,50 USD mỗi gallon, tăng 63% so với cùng kỳ năm trước. Điều này đã làm cho chi phí nhiên liệu chiếm khoảng 30% tổng chi phí vận hành của các hãng hàng không. Kết quả là chúng ta chứng kiến giá vé tăng, nhiều chuyến bay bị hủy và lợi nhuận sụt giảm nghiêm trọng.

Vào ngày 12 tháng 8 vừa qua, tại sân bay thành phố Plattsburgh, New York, một sự kiện quan trọng đã diễn ra. Chiếc máy bay có chiều dài 23,2 mét và sải cánh 32,3 mét đã hoàn thành chuyến bay thử nghiệm. Chuyến bay kéo dài khoảng 27 phút, đạt độ cao tối đa 335 mét mà không tiêu tốn năng lượng từ nhiên liệu hóa thạch.

Chiếc máy bay này mang tên X1, được sản xuất bởi công ty khởi nghiệp Heart Aerospace, với danh hiệu máy bay thuần điện lớn nhất trong lịch sử hàng không.

Thông tin từ nhà sản xuất cho biết, chuyến bay chỉ tiêu tốn khoảng 5 USD tiền điện theo giá điện địa phương. Điều này cực kỳ tiết kiệm so với hàng trăm USD mà một máy bay chạy bằng nhiên liệu truyền thống tương tự sẽ cần cho hành trình đó.

Sự Ra Đời Của Heart Aerospace Từ Những Ý Tưởng Đầu Tiên

Ý tưởng về một doanh nghiệp sản xuất máy bay điện bắt đầu từ năm 2013, khi nghiên cứu sinh Thụy Điển, Anders Forslund, làm việc tại Viện Công nghệ Massachusetts (MIT).

Tại đây, ông đã nhận thấy sự phát triển vượt bậc của xe điện và những thành công trong công nghệ máy bay không người lái, điều này đã khiến ông tin rằng điện hóa ngành hàng không chỉ là vấn đề thời gian.

Trở về Thụy Điển, ông tham gia vào dự án hàng không điện Elise do cơ quan đổi mới sáng tạo Thụy Điển (Vinnova) tài trợ. Năm 2018, ông cùng vợ thành lập Heart Aerospace tại Gothenburg. Công ty đã gọi vốn thành công 2 triệu USD từ quỹ EQT Ventures trong chương trình ươm tạo Y Combinator vào năm 2019.

Năm 2021, quỹ Breakthrough Energy Ventures của Bill Gates đã dẫn đầu vòng gọi vốn 35 triệu USD với sự tham gia của United Airlines. Tổng vốn huy động đến nay của công ty đã đạt khoảng 192 triệu USD.

Vào tháng 4 năm 2025, Heart Aerospace quyết định chuyển trụ sở sang Los Angeles, Mỹ, do thị trường châu Âu không đạt kỳ vọng và để tìm kiếm cơ hội tốt hơn tại Mỹ.

Thách Thức Về Năng Lượng Và Chiến Lược Phát Triển

Máy bay X1 thuộc dòng máy bay cất hạ cánh thông thường với cánh cố định, không giống như các phương tiện cất hạ cánh thẳng đứng bằng điện (eVTOL). Heart Aerospace đang phát triển dòng máy bay thương mại ES-30 với mục tiêu thay thế các máy bay chặng ngắn hiện có.

Tuy nhiên, thách thức lớn nhất hiện nay là mật độ năng lượng của pin lithium-ion vẫn thấp, chỉ bằng 1/75 so với nhiên liệu truyền thống. Để đáp ứng yêu cầu an toàn, máy bay cũng cần phải mang đủ năng lượng dự phòng, điều này gia tăng trọng lượng pin.

Trong tháng 9 năm 2022, Heart Aerospace đã quyết định chuyển sang phát triển dòng máy bay lai điện ES-30 với thiết kế mới cho phép kết hợp giữa động cơ điện và động cơ đốt trong, tối ưu hóa hiệu quả kinh tế.

X1 được trang bị bốn động cơ điện, mỗi động cơ có công suất 400 kW, cho tổng công suất 1.600 kW, có khả năng nâng tải trọng 11 tấn lên bầu trời. Thiết kế sải cánh dài giúp tạo đủ lực nâng ở tốc độ thấp.

Sự Tham Gia Của Các Đối Tác Và Tương Lai Ngành Hàng Không

Chi phí 5 USD chỉ bao gồm năng lượng tiêu thụ trong chuyến bay, chưa tính các khoản chi phí khác như bảo trì hay hạ tầng sạc. Mặc dù vậy, Heart Aerospace đã nhận được cam kết đặt hàng trị giá 9,4 tỷ USD từ các đối tác lớn như United Airlines và Air Canada.

Với nhiều thách thức trong ngành, lịch sử đã chứng kiến nhiều công ty không thành công. Hiện tại, Cục Hàng không Liên bang Mỹ đã cấp chứng chỉ bay thử nghiệm cho X1 và cam kết tài trợ 4,1 triệu USD cho chương trình phát triển ES-30, dự kiến sẽ thương mại hóa vào năm 2031.

Trong bối cảnh chưa có bộ pin nào đạt chuẩn an toàn hàng không, khả năng huy động vốn sẽ quyết định tương lai của doanh nghiệp này.