Tại Sao Say Xe Lại Thường Xảy Ra Khi Đi Xe Điện?

Vấn đề say xe có phổ biến hơn với xe điện?

Ngày nay, xe điện đang dần trở thành lựa chọn phổ biến trong cuộc sống hàng ngày. Thế nhưng, một hiện tượng không mấy dễ chịu cùng đi kèm với sự tiện lợi này là tình trạng say xe. Vậy nguyên nhân nào dẫn đến tình trạng này?

Nhiều người tự hỏi liệu cảm giác buồn nôn có phải do sự chuyển động của xe điện khác biệt với xe xăng truyền thống hay không. Theo báo The Guardian, thực tế lý do cho tình trạng say xe ở xe điện có thể dễ dàng nhận thấy từ việc thiếu âm thanh và độ rung đặc trưng mà xe chạy bằng xăng tạo ra.

Xe điện được thiết kế để giảm thiểu tiếng ồn, nhờ vào hệ thống điện từ. Một nghiên cứu được công bố trên tạp chí Science Direct cho thấy rằng một số người có thể trải nghiệm hiện tượng mà Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh (CDC) tại Mỹ gọi là “xung đột cảm giác” khi di chuyển bằng xe điện.

Nguyên nhân sâu xa đến từ việc bộ não cần nhận đủ tín hiệu cảm giác để xác định phương hướng và giữ thăng bằng. Nếu như bạn đã quen với âm thanh và rung động của xe xăng, thì trải nghiệm trên xe điện có thể khiến não bộ không nhận diện được các tín hiệu tĩnh lặng, dẫn đến cảm giác say xe.

Một đặc điểm dễ nhận thấy khi ngồi trên xe điện là không gian vô cùng yên tĩnh. Xe điện sử dụng mô-tơ điện thay vì động cơ đốt trong, điều này làm giảm độ rung và tiếng ồn so với các loại xe truyền thống.

Hơn nữa, cách xe điện giảm tốc cũng là một trong những yếu tố gây ra cảm giác khó chịu này. Hầu hết xe điện hiện nay sử dụng hệ thống phanh tái tạo, cho phép mô-tơ hỗ trợ giảm tốc và thu hồi năng lượng để nạp lại cho pin. Một số mẫu xe còn tích hợp chức năng lái một bàn chân, cho phép người điều khiển kiểm soát cả quá trình tăng tốc và giảm tốc chỉ bằng chân ga.

Việc sử dụng hệ thống phanh tái tạo và chế độ lái một bàn chân có thể làm cho quá trình tăng và giảm tốc diễn ra một cách đột ngột hơn. Do vậy, nếu bạn điều chỉnh được các thiết lập này và giải quyết một số vấn đề thường gặp khác trên xe điện, hiện tượng say xe có thể giảm bớt trong những hành trình tiếp theo.

Nếu bạn vẫn cảm thấy khó chịu khi ngồi trên xe điện, hãy dành thời gian để cơ thể làm quen với những chuyển động của xe. Bạn có thể thử ngồi ở ghế hành khách phía trước, hạn chế sử dụng điện thoại và tập trung nhìn về phía trước để giảm thiểu cảm giác say xe.

Tại sao xe xăng truyền thống cũng gây say xe?

Trong khi xe điện có thể gây ra “xung đột cảm giác” do sự tĩnh lặng và gia tốc nhanh, xe xăng truyền thống lại kích hoạt cảm giác say xe bằng những cơ chế sinh lý khác:

Mùi xăng dầu từ hệ thống nhiên liệu, cùng với hợp chất hữu cơ dễ bay hơi (VOC) trong không gian kín của xe và khí thải CO2/HC từ ống xả là những yếu tố hóa học chủ yếu gây kích thích trung tâm nôn trong não.

Động cơ đốt trong với hộp số nhiều cấp tạo ra nhịp rung và tiếng ồn liên tục, đặc biệt là khi xe chuyển số hoặc hoạt động ở tốc độ thấp. Lực quán tính liên tục tác động lên hệ thống tiền đình ở tai trong, làm rối loạn khả năng nhận thức không gian.

Sự ngắt quãng lực kéo giữa các cấp số, đặc biệt với xe số sàn hoặc hộp số tự động cũ, có thể gây ra cảm giác giật cục khi tăng/giảm tốc, buộc cơ cổ và mắt phải điều chỉnh liên tục để giữ thăng bằng, dẫn đến tình trạng say xe.