NASA Cứu Sứ Mệnh Voyager 2 Bằng Phần Mềm Từ Khoảng Cách Khổng Lồ

Chiến dịch tái cấu trúc năng lượng mang tên Big Bang

Vào ngày 4 tháng 8, Phòng Thí Nghiệm Sức Đẩy Phản Lực (JPL) thuộc NASA đã công bố thành công chiến dịch mang tên “Big Bang”. Đây là thành quả của nhiều tháng làm việc không ngừng nghỉ trong kế hoạch và thử nghiệm cẩn thận.

Chương trình này tập trung vào chuỗi lệnh được phát đi vào ngày 9 tháng 7, nhằm ngắt kết nối hai bộ sưởi chuyên dụng và máy ghi băng kỹ thuật số của tàu Voyager 2. Theo thông tin từ PetaPixel, máy ghi băng đã được giữ lại trong thời gian qua chủ yếu để tận dụng nhiệt lượng sinh ra từ quá trình hoạt động.

Để bù đắp cho việc thiếu hụt nhiệt, tàu đã kích hoạt hai bộ sưởi thay thế cùng với một thiết bị hỗ trợ khác, vừa đảm bảo cung cấp nhiệt dư thừa cần thiết vừa tiêu tốn ít điện năng hơn so với cấu hình cũ.

Giải quyết vấn đề năng lượng suy giảm

Thách thức lớn nhất đối với Voyager 2 hiện nay là nguồn điện năng đang ngày càng giảm sút. Tàu sử dụng máy phát điện nhiệt điện đồng vị phóng xạ, lấy nhiệt từ quá trình phân rã của plutonium để chuyển đổi thành điện năng. Theo ước tính của NASA, công suất điện trên tàu mất khoảng 4 watt mỗi năm.

Khi nguồn năng lượng tiếp tục cạn kiệt, đội ngũ kỹ sư bắt buộc phải cắt giảm các bộ phận không cần thiết. Họ đã tiến hành tái lập trình phần mềm chế độ an toàn (safe-mode) trên Voyager 2 để đảm bảo rằng hệ thống tiết kiệm điện mới vẫn có thể hoạt động nếu tàu gặp sự cố và tạm dừng hoạt động bình thường. NASA cho biết nếu không có đợt cập nhật phần mềm này, họ sẽ phải chủ động ngắt một trong những thiết bị nghiên cứu khoa học trước khi năm 2026 kết thúc.

Những công cụ khoa học cuối cùng trong không gian liên sao

Hiện tại, Voyager 2 chỉ còn ba thiết bị khoa học đang hoạt động và thu thập dữ liệu trong môi trường liên sao, bao gồm phân hệ tia vũ trụ, phân hệ sóng plasma và từ kế. Những thiết bị này có nhiệm vụ đo lường hạt mang điện, sóng plasma và từ trường bên ngoài nhật quyển, lớp bọc bảo vệ do Mặt Trời tạo ra.

Trước đây, theo thông tin từ CNN, NASA đã tắt thiết bị khoa học plasma vào tháng 9 năm 2024 để duy trì lượng điện dự trữ. Thiết bị này từng giữ vai trò then chốt trong việc xác nhận Voyager 2 đã vượt qua ranh giới nhật quyển vào năm 2018, nhưng sẽ gặp khó khăn trong việc đo lường do góc hướng của tàu so với dòng chảy plasma.

Hành trình lịch sử và thách thức khoảng cách

Voyager 2 được phóng lên không gian vào ngày 20 tháng 8 năm 1977. Đây là con tàu duy nhất trong lịch sử nhân loại từng ghé thăm Sao Thiên Vương và Sao Hải Vương. Ngày 10 tháng 12 năm 2018, nó trở thành vật thể nhân tạo thứ hai bước vào không gian liên sao, sau con tàu Voyager 1.

Với khoảng cách cực kỳ xa, việc truyền tải tín hiệu gặp phải độ trễ rất lớn. Chẳng hạn, vào tháng 10 năm 2024, một câu lệnh từ Trái Đất phải mất 19 giờ mới đến được Voyager 2, và trung tâm điều hành phải chờ thêm 19 giờ tiếp theo để nhận phản hồi.

NASA hy vọng Voyager 2 có thể duy trì hoạt động ít nhất một thiết bị khoa học cho đến năm 2030. Dữ liệu thu thập từ tàu rất quý giá vì không có con tàu nào khác đang lấy mẫu trong môi trường liên sao. Hơn nữa, việc so sánh dữ liệu thu thập từ Voyager 2 và Voyager 1 sẽ giúp nhà khoa học có cái nhìn toàn diện hơn bởi cả hai con tàu đang khám phá những khu vực không gian khác nhau.