Trung Quốc Thúc Đẩy Chuyển Giao Sang Linux: Cuộc Cách Mạng Trong Tổ Chức Nhà Nước

Trung Quốc đang thực hiện một sự chuyển mình mạnh mẽ khi quyết định loại bỏ hệ điều hành Windows khỏi nhiều cơ quan nhà nước và thay thế bằng các giải pháp nội địa dựa trên nền tảng Linux. Nếu kế hoạch này được thực hiện đầy đủ, đó sẽ là một trong những cuộc chuyển đổi sang Linux quy mô lớn nhất trong lịch sử.

Thông qua thông tin từ Bloomberg, Bộ An ninh Nhà nước Trung Quốc đã yêu cầu nhiều tổ chức chính phủ gỡ bỏ phiên bản Windows 10 dành riêng cho bộ máy nhà nước. Chỉ thị này đã có tác động đến thời gian dự kiến hoàn tất việc chuyển đổi, vốn đã được lên kế hoạch hoàn thành vào tháng 2/2027, với lý do là sự lo ngại về an toàn dữ liệu. Tuy nhiên, phạm vi ứng dụng của chỉ đạo này hiện vẫn chưa được làm rõ.

Phiên bản Windows bị ảnh hưởng không phải là bản Windows 10 thông thường mà là phiên bản được phát triển riêng cho chính phủ Trung Quốc bởi C&M Information Technologies. Đây là một liên doanh giữa Microsoft và China Electronics Technology Group, trong đó phía Trung Quốc giữ vai trò chủ đạo.

Hệ điều hành này được xây dựng dựa trên Windows 10 Enterprise nhưng đã được điều chỉnh cho phù hợp với môi trường sử dụng tại Trung Quốc. Một số tính năng như OneDrive và các thành phần yêu cầu người dùng đã bị gỡ bỏ, trong khi các hoạt động cập nhật và kích hoạt được thực hiện trong nội địa. Người dùng thuộc cơ quan nhà nước có lựa chọn thay thế các thuật toán mã hóa tiêu chuẩn của Microsoft bằng các phương pháp mã hóa do Trung Quốc phát triển.

Nay, những hệ thống này đang đứng trước khả năng được thay thế bởi các giải pháp nội địa.

Trung Quốc đã chuẩn bị cho bước chuyển này trong nhiều năm qua. Các hệ điều hành như Kylin OS và UOS cùng những nền tảng Linux nội địa khác đã được phát triển nhằm giảm thiểu sự phụ thuộc vào phần mềm nước ngoài. Hiện tại, Kylin V10 và UOS của UnionTech là một phần trong hệ sinh thái phần mềm được sử dụng để thay thế các sản phẩm ngoại quốc.

Điều đáng chú ý là quy mô của cuộc chuyển đổi có thể rất lớn.

Trung Quốc có hàng trăm triệu người dùng máy tính thuộc các cơ quan nhà nước. Nếu chỉ một phần nhỏ trong số này chuyển đổi từ Windows sang các hệ điều hành Linux nội địa, số lượng người dùng có thể lên tới hàng triệu, biến đây trở thành một trong những đợt chuyển đổi lớn nhất lịch sử.

Quá trình loại bỏ Windows đã được chuẩn bị từ cách đây nhiều năm. Trung Quốc đã cấm Windows 8 trong chính sách mua sắm của chính phủ từ năm 2014. Đến năm 2019, nước này đã yêu cầu thay thế máy tính ngoại tại các cơ quan chính phủ trong vòng ba năm kể từ đó. Theo đó, các cơ quan trung ương và doanh nghiệp nhà nước cũng được yêu cầu hoàn toàn từ bỏ các máy tính mang thương hiệu nước ngoài vào năm 2022.

Những bước đi này đã tạo nên nền tảng cho một hệ sinh thái công nghệ nội địa hiện nay, không chỉ giới hạn ở hệ điều hành. Trung Quốc còn phát triển các thiết bị như laptop chạy HarmonyOS 5 của Huawei và những hệ thống máy tính sử dụng chip nội địa như Kirin 9000X.

Tuy nhiên, việc chuyển đổi này chủ yếu diễn ra trong khu vực nhà nước. Đối với người dùng phổ thông, Windows vẫn là lựa chọn phổ biến tại Trung Quốc. Dữ liệu từ StatCounter cho thấy rằng Windows chiếm đến 87,64% lưu lượng truy cập web trên máy tính để bàn vào tháng 7 năm 2026. Windows 10 hiện vẫn nắm giữ 43,56% thị phần sử dụng Windows tại đây, trong khi Windows 11 chiếm 50,01%.

Điều này cho thấy rằng Trung Quốc vẫn chưa thể nói lời chia tay với Windows. Nhưng trong khu vực nhà nước, xu hướng rõ ràng đang hình thành: giảm thiểu sự phụ thuộc vào hệ điều hành của Microsoft và chuyển sang các giải pháp công nghệ nội địa.

Không chỉ riêng Trung Quốc, nhiều quốc gia châu Âu như Pháp, Đức và Đan Mạch cũng đang trong quá trình giảm thiểu sự phụ thuộc vào Windows để chuyển sang các nền tảng mã nguồn mở khác trong những năm qua, tuy nhiên quy mô vẫn rất hạn chế so với Trung Quốc.

Nếu chỉ một phần nhỏ trong số người dùng máy tính thuộc khu vực chính phủ chuyển đổi sang hệ điều hành mới, số lượng thiết bị cần thay đổi vẫn có thể lên tới hàng triệu. Quy mô này sẽ biến một quyết định về phần mềm thành một cuộc triển khai công nghệ có sức ảnh hưởng rất lớn.

Đối với Trung Quốc, Linux không còn chỉ là một lựa chọn thay thế cho Windows. Các hệ điều hành cốt lõi dựa trên Linux giờ đây trở thành một phần không thể thiếu trong nỗ lực xây dựng một hệ sinh thái công nghệ tự chủ, giảm thiểu sự phụ thuộc vào công nghệ nước ngoài.