Khám Phá Vấn Đề Phụ Tùng Xe Điện Trung Quốc Và Hệ Lụy Với Người Tiêu Dùng

Chi phí phụ tùng: Điều đáng lo ngại

Một sự kiện nhận được sự quan tâm lớn diễn ra tại Hàng Châu, theo chuyên trang công nghệ Khoái Khoa Kỹ đăng tải ngày 17/4/2026, được nhắc đến trên báo Triều Tân Văn của Tập đoàn Báo chí Chiết Giang ngày 18/4/2026.

Tình huống này đề cập đến một bộ phận nhựa trên xe bị gãy, trong đó chốt nhựa lần này được bán riêng với giá chỉ 89 tệ, nhưng để thay thế bộ pin liền khối, chủ xe phải chi tới 130.000 tệ (tương đương khoảng 475 triệu đồng). Nguyên nhân là do thiết kế bộ pin đạt tiêu chuẩn IP68, không thể tháo rời để sửa chữa đơn lẻ.

Chủ xe đã yêu cầu nhà sản xuất chịu trách nhiệm, nhưng yêu cầu bị bác bỏ. Ngay cả công ty bảo hiểm cũng từ chối bồi thường cho tình huống này; do đó, chủ xe đã phải chịu thêm khoản chi phí gần 10.000 tệ (khoảng 36 triệu đồng) cho việc dán phim và các khoản phí khác.

Chi phí thay gương chiếu hậu cũng không kém cạnh

Vào ngày 1/5/2026, một vụ việc khác được ghi nhận khi một chủ xe họ Trịnh bị hỏng gương chiếu hậu do va chạm vào cột trụ. Chiếc gương này có tích hợp nhiều tính năng như điều chỉnh điện, gập tự động và sấy sương. Tuy nhiên, do thiết kế nguyên khối, đại lý yêu cầu thay cả cụm gương với tổng chi phí lên tới 5.700 tệ (khoảng 21 triệu đồng) và thời gian chờ gần một tuần.

Cần nhấn mạnh rằng trong cả hai trường hợp nêu trên, không có một cơ quan truyền thông nào của Trung Quốc cung cấp tên thương hiệu hay mẫu xe cụ thể, mà chỉ đề cập chung đến một mẫu xe năng lượng mới.

Bộ pin và cấu trúc chi phí

Hai sự kiện này phản ánh một hiện trạng chi phí đã được khảo sát và xác thực. Viện Nghiên cứu Kỹ thuật Ô tô thuộc Trung tâm Chỉ số An toàn Ô tô Bảo hiểm Trung Quốc đã công bố nghiên cứu vào cuối năm 2025, cho thấy bộ pin chiếm tới 49,59% giá trị của từng chiếc xe. Cụ thể, với pin tam nguyên, tỷ lệ này là 54,25%, còn với pin lithium sắt phosphate là 47,89%.

Việc thay thế toàn bộ bộ pin vì thế gần như tương đương với việc mua gần một nửa chiếc xe. Đó là lý do cho mức báo giá 475 triệu đồng được xem như một tổn thất toàn bộ.

Ngoài ra, theo thông tin từ Hiệp hội Actuary Trung Quốc và Trung tâm Thông tin Ngân hàng Bảo hiểm Trung Quốc, ngành bảo hiểm đã phải đối mặt với mức lỗ 5,6 tỷ trên tổng số 43,58 triệu xe năng lượng mới trong năm 2025, mặc dù nhận phí bảo hiểm đạt 190 tỷ nhân dân tệ.

Khó khăn trong sửa chữa

Theo Bộ Công an Trung Quốc, tính đến cuối năm 2025, cả nước có khoảng 43,97 triệu xe năng lượng mới, chiếm 12,01% lượng phương tiện giao thông. Tuy nhiên, theo Hiệp hội Ngành Sửa chữa Ô tô Trung Quốc, chỉ có từ 20.000 đến 30.000 doanh nghiệp đủ điều kiện sửa chữa loại xe này, trong khi số tiệm sửa xe xăng lên đến khoảng 400.000. Trong số đó, chỉ có từ 2% đến 3% có khả năng sửa chữa các hệ thống điện năng.

Các chính sách điều chỉnh từ cơ quan quản lý

Để đối phó với tình trạng này, vào ngày 16/1/2026, sáu bộ ngành đã ban hành các quy định tạm thời về việc thu hồi và tái sử dụng pin động lực phế thải, có hiệu lực từ 1/4/2026. Đây là bước đi đầu tiên cho phép các doanh nghiệp sửa chữa có thể truy cập thông tin kỹ thuật tháo lắp pin từ hệ thống của nhà nước.

Ngày 23/6/2026, chín bộ ngành do Bộ Thương mại chủ trì đã đưa ra thông tư nhằm quản lý thị trường hậu mãi ô tô và khuyến khích việc sửa chữa thay vì thay mới.

Hệ thống Ninh Gia của CATL đã ra mắt 10 địa điểm dịch vụ với gói hỗ trợ trị giá 10 tỷ nhân dân tệ (tương đương khoảng 36.500 tỷ đồng), cho phép sửa chữa theo cụm thay vì phải thay nguyên bộ pin. Ông Lý Vĩ, Tổng giám đốc khối chất lượng và hậu mãi của CATL, cho biết tỷ lệ các mẫu xe có khả năng sửa chữa đã tăng từ 47% lên đến 76,8%.

Bài học từ Việt Nam

Đầu tháng 10/2025, một chiếc SUV Trung Quốc giá 2 tỷ đồng đã bị ngập nước tại Thái Nguyên và phải nằm chờ xử lý ở xưởng chính hãng đến 4 tháng. Mặc dù chủ xe không mua bảo hiểm, nhưng thời gian chờ vẫn là 4 tháng, cùng với mức báo giá sửa chữa phụ tùng lên đến 400 triệu đồng. Một trường hợp khác tại Quảng Ninh cho thấy một chiếc MG gặp khó khăn khi các cơ sở sửa chữa lần lượt đóng cửa trong khi xe vẫn còn trong thời hạn bảo hành.

Điều đáng lưu ý là câu trả lời từ phía nhà sản xuất trong cả hai trường hợp Việt Nam và Trung Quốc đều cho rằng chi tiết hỏng không thể sửa chữa hay thay thế riêng mà cần phải dựa vào hệ thống chính hãng. Điều này cho thấy một dấu hiệu rõ ràng rằng thiết kế xe và chính sách phân phối phụ tùng đóng vai trò quan trọng trong việc xác định khả năng sửa chữa, chứ không phụ thuộc vào vị trí địa lý.