Khám Phá Hiện Tượng Ung Thư Lây Nhiễm Ở Cá Nheo Tại Bắc Mỹ

Những Dấu Hiệu Lạ Dưới Đáy Hồ

Diễn biến bất thường bắt đầu tại hồ Memphremagog, một vùng nước dài 50 km nằm giữa Mỹ và Canada, từ hơn mười năm trước. Cộng đồng ngư dân và các nhà nghiên cứu đã không khỏi hoang mang khi phát hiện rằng những con cá nheo Mỹ (brown bullhead) bị nhiễm bệnh có dấu hiệu bất thường trên cơ thể. Những vết đen sần sùi xuất hiện xung quanh miệng và mắt của chúng, giống như vết cháy xém từ nhựa đường.

Sự bùng phát bệnh vào năm 2012 đã khơi dậy lo ngại về một thảm họa môi trường. Trước đó, cơn bão nhiệt đới Irene đã gây ra lũ lụt nghiêm trọng, và dân chúng nghi ngờ rằng nước lũ đã cuốn theo hóa chất độc hại từ các khu vực ô nhiễm bên ngoài vào hồ, làm cho môi trường sống của cá biến thành nơi nguy hiểm.

Cuộc khảo sát kéo dài từ năm 2014 đến 2017 đã đưa ra một con số đáng lo ngại: khoảng 30% cá nheo trưởng thành được thử nghiệm đều dương tính với các khối u ác tính. Các khối u này xâm lấn vào các cơ quan nội tạng như não và gan, nhưng điều kỳ lạ là nhiều con cá vẫn sống sót và duy trì sự sống dù mang trên mình những khối u lớn.

Khám Phá Dòng Tế Bào Ma

Để tìm hiểu nguyên nhân đằng sau hiện tượng này, Tiến sĩ Julie Dragon tại Đại học Vermont cùng nhóm nghiên cứu của mình đã thực hiện phân tích di truyền. Thông thường, các loại ung thư được xác định bằng mã di truyền riêng của chính vật host. Tuy nhiên, khi phân tích mẫu mô từ hồ Memphremagog, các nhà khoa học đã phát hiện điều bất ngờ.

ADN của các khối u không có mối liên hệ với ADN của những con cá. Khi vẽ ra cây phả hệ di truyền, tất cả các khối u lại nằm trong một nhóm duy nhất. Điều này chứng minh rằng có một dòng tế bào ung thư độc lập đã tách ra khỏi cá và tiếp tục lây lan sang các cá thể khác.

Đây là hiện tượng ung thư lây nhiễm đầu tiên được phát hiện ở loài cá, mở ra một chương mới trong nghiên cứu động vật và hệ sinh thái nước ngọt, làm người ta nhớ tới một vài trường hợp tương tự ở loài động vật khác.

Mối Nguy Hiểm Tiềm Tàng Và Ô Nhiễm Môi Trường

Mặc dù cách thức lây lan của bệnh ung thư này vẫn đang được nghiên cứu thêm, nhưng các nghiên cứu cho thấy các khối u rất dễ bị vỡ khi gặp va chạm, từ đó giải phóng hàng triệu tế bào ung thư vào nước. Điều này sẽ làm gia tăng nguy cơ lây nhiễm cho các loài cá khác.

Nhiều ghi chép từ thế kỷ 19 đã nhắc đến những con cá nheo bị bệnh tương tự, cho thấy có thể đã tồn tại một dòng tế bào ung thư này từ rất lâu ở khu vực Đông Bắc Bắc Mỹ.

Tuy nhiên, các luận điểm khoa học vẫn còn nhiều tranh cãi. Nhà nghiên cứu Vicki Blazer thuộc Cục Khảo sát Địa chất Mỹ cho rằng ô nhiễm có thể là một yếu tố giúp cho dòng tế bào ung thư này gia tăng sự lây lan. Các kim loại nặng và hóa chất độc hại hiện diện trong cơ thể cá bệnh có thể đã ức chế hệ miễn dịch của chúng, tạo điều kiện cho ung thư phát triển.

Các thông điệp từ khoa học đã khuyến cáo người dân nên tránh tiêu thụ cá nheo bệnh, nhưng hiện tại không có dấu hiệu nào cho thấy dòng ung thư này có ảnh hưởng trực tiếp đến con người. Tuy vậy, phát hiện này từ tạp chí Nature đã gióng lên hồi chuông cảnh tỉnh về những căn bệnh ung thư lây nhiễm đang âm thầm tồn tại trong tự nhiên mà chúng ta có thể chưa từng được biết đến.